Mir bez pomirenja: postkonfliktnost kao trajno stanje

Sažetak

Ovaj rad predstavlja prikaz monografije Balkan posle rata: Izgradnja mira ili države? Stefana Surlića, koja se bavi prirodom i održivošću postkonfliktnih poredaka na Balkanu. Polazeći od teze da postkonfliktnost nije tranziciona faza, već trajno stanje političkog života, autor razvija teorijski okvir koji prevazilazi dominantne liberalno-institucionalističke pristupe. Fokus analize pomeren je sa institucionalnog dizajna ka pitanju političkog legitimiteta, pri čemu se posebno naglašava jaz između proceduralnog i konsenzualnog legitimiteta kao ključni uzrok dugoročne nestabilnosti.

Kroz komparativnu analizu Bosne i Hercegovine, Severne Makedonije i Kosova, rad pokazuje da konsocijativni institucionalni aranžmani istovremeno doprinose stabilizaciji i reprodukuju etničke podele, ograničavajući mogućnosti dublje političke integracije. Poseban doprinos knjige ogleda se u konceptualizaciji vertikalne integracije kao odnosa poverenja između građana i institucija, čiji izostanak predstavlja centralni problem postkonfliktnih društava. Dodatno, ističe se uloga međunarodnih aktera u održavanju hibridnih oblika suverenosti, kao i značaj strukturnih podsticaja koji oblikuju delovanje političkih elita.

Rad zaključuje da ograničenja savremenih modela izgradnje mira nisu rezultat njihove nedosledne primene, već proizlaze iz same logike postkonfliktnih poredaka. Time se otvara prostor za dalja istraživanja usmerena ka pitanju uslova pod kojima politička zajednica može biti percipirana kao legitimna od strane svih njenih članova.